Nhận diện và nâng tầm giá trị sen Đồng Tháp

Sáng 17.5, tại TP. Cao Lãnh, Trường Đại học Khoa học, Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh (ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM) phối hợp với UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức buổi Hội thảo khoa học “Sen Đồng Tháp: Giá trị văn hóa - Nâng tầm hội nhập”. Tại đây, các nhà nghiên cứu trình bày về giá trị văn hóa của sen và đề xuất các giải pháp chiến lược nâng tầm hội nhập quốc tế sen Tháp Mười. 

Tham dự buổi hội thảo, về phía UBND tỉnh Đồng Tháp, có ông Huỳnh Minh Tuấn - Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp; về phía Nhà trường, có PGS.TS Ngô Thị Phương Lan - Hiệu trưởng Nhà trường. Chương trình còn có sự tham gia của hơn 100 đại biểu là chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà quản lý, doanh nghiệp trong và ngoài nước, nông dân trồng sen trên địa bàn tỉnh. 

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Huỳnh Minh Tuấn cho biết, sen đã đi sâu vào đời sống văn hóa, nếp sinh hoạt và cũng là sinh kế của người dân tỉnh Đồng Tháp. Ông nhấn mạnh: “Thông qua hội thảo, giá trị sen Đồng Tháp sẽ được định vị rõ. Từ đó, cần có những chiến lược hiệu quả để sen Đồng Tháp có thể được nâng tầm thành một biểu tượng trong các phương diện văn hóa, kinh tế, du lịch ở địa phương và trong quá trình hội nhập quốc tế”.

Ông Huỳnh Minh Tuấn mong muốn có cơ sở khoa học để tham mưu, đề xuất các chính sách, chiến lược phát triển, nâng tầm giá trị sen - Ảnh: Quỳnh Mai

Tại hội thảo, các chuyên gia đã đưa ra nhiều ý kiến về giá trị văn hóa của cây sen đối với vùng đất, con người tỉnh Đồng Tháp. Trong văn hóa truyền thống ở Đồng Tháp, giá trị của sen gắn liền với môi trường sinh thái, các ngôi chùa Phật giáo, họa tiết sen hiện diện trên nhiều cổ vật quý. Thông qua việc xây dựng các luận cứ khoa học và kế hoạch thực tiễn, tỉnh Đồng Tháp có thể trở thành thủ phủ sen của cả nước, từ đó phát triển bền vững vị thế của sen Đồng Tháp trên thế giới.

Các sản phẩm từ sen Đồng Tháp: trà sen, tơ lụa, nước hoa, tranh, nón lá, thú bông linh vật “Bé Sen”... - Ảnh: Quỳnh Mai

Theo GS.TSKH Trần Ngọc Thêm - Giảng viên cao cấp khoa Văn hóa học, Đồng Tháp có lợi thế vì sen mọc tập trung với mức độ cao, con người Đồng Tháp đã xây dựng một truyền thống văn hóa sen nhất định. Tuy nhiên, các hoạt động phát triển giá trị từ sen hiện nay vẫn còn là một bức tranh chắp vá, thiếu sự hoạch định tổng thể. 

Thầy đề xuất xây dựng “Khu phức hợp Sen Đồng Tháp” - một đơn vị tổng hợp liên ngành, lấy sen làm đối tượng, kết nối 4 lĩnh vực: Khoa học và Công nghệ, Kinh tế, Văn hóa, Du lịch. Qua đó, du khách sẽ được tiếp cận vẻ đẹp và vốn tri thức phong phú về sen, cảm nhận được sức sống mãnh liệt của một nền văn hóa sen mà Việt Nam và nhân loại đã tích lũy được. 

GS.TSKH Trần Ngọc Thêm trình bày về biểu tượng hoa sen trong văn hóa Ấn Độ, Ai Cập và Việt Nam - Ảnh: Quỳnh Mai

Trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm du lịch hoa ở các nước thành công trên thế giới, GS.TS Phan Thị Thu Hiền - Giảng viên cao cấp khoa Văn hóa học - chỉ ra tiềm năng của tỉnh Đồng Tháp để phát triển mô hình “du lịch sen”. Cô gợi ý một mô hình 3D, bao gồm những chiến thuật mở rộng không gian, trải dài thời gian và nâng tầm biểu tượng văn hóa Sen. Mô hình này nhằm xây dựng và quảng bá hình ảnh, danh tiếng địa phương.

GS.TS Phan Thị Thu Hiền phân tích mối quan hệ của mô hình du lịch hoa với hình ảnh, danh tiếng địa phương - Ảnh: Quỳnh Mai

PGS.TS Ngô Thị Phương Lan cho rằng: “Điều quan trọng nhất là cần xây dựng cảm thức cộng đồng với sen. Từ tình cảm ấy, cộng đồng sẽ có khát vọng để xây dựng quê hương, địa phương, quốc gia với hoạt động thực tiễn của mình, đó là truyền tải các giá trị biểu tượng, văn hóa, nghệ thuật thành những sản phẩm kinh tế”.   

PGS.TS Ngô Thị Phương Lan kỳ vọng vào sự phát triển của thương hiệu sen Đồng Tháp trong tương lai - Ảnh: Quỳnh Mai

Hội thảo là sự kiện nằm trong khuôn khổ Lễ hội Sen Đồng Tháp lần II - 2024. Kết quả hội thảo sẽ là cơ sở khoa học để tham mưu, đề xuất các chính sách và chiến lược phát triển nâng tầm giá trị sen, hướng tới kêu gọi đầu tư phát triển kinh tế - xã hội và ngành hàng sen Đồng Tháp. Mặt khác, hoạt động này cũng cho thấy những nỗ lực của Nhà trường trên hành trình thực hiện sứ mệnh đồng hành và phục vụ cộng đồng. 

QUỲNH MAI