Trang bị kiến thức cho tân sinh viên về đa dạng giới và xu hướng tính dục

Nhằm chào đón, tư vấn và hỗ trợ sức khỏe tinh thần cho tân sinh viên, chiều 6.10, Trung tâm Nghiên cứu và Hỗ trợ Sức khỏe tinh thần Trường ĐH KHXH&NV tổ chức buổi gặp mặt và chia sẻ với chuyên đề “Đa dạng giới và xu hướng tính dục”.

Trong khuôn khổ chương trình, TS. Nguyễn Văn Tường - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Hỗ trợ sức khỏe tinh thần đã cung cấp những kiến thức cơ bản về giới và giới tính, đời sống tính dục, những nhu cầu chăm sóc sức khỏe tinh thần, tình yêu và tình dục an toàn cho tân sinh viên. 

Để kiến thức về tính dục không còn là nỗi băn khoăn

Trong hành trình tìm hiểu và thấu hiểu bản thân, việc trang bị vốn kiến thức về giới và giới tính là điều thiết yếu đối với mỗi người, đặc biệt là tân sinh viên. Mặt khác, việc giáo dục những kiến thức cơ bản này cũng sẽ giúp sinh viên các bạn hiểu rõ và tôn trọng sự đa dạng về giới và xu hướng tính dục của những người xung quanh. Theo đó, TS. Nguyễn Văn Tường cho biết, tính dục là một khái niệm có nội hàm rộng, bao gồm tâm sinh lý, những tương tác của con người trong các mối quan hệ và với môi trường xung quanh. 

Cụ thể, tính dục bao gồm: giới tính sinh học, xu hướng tính dục, bản dạng giới và thể hiện giới. Trong giới tính sinh học, ngoài nam (male) và nữ (female), thầy cũng đi sâu vào khái niệm liên giới tính (intersex). Theo diễn giả, những người liên giới tính sẽ có những đặc điểm không điển hình ở bộ phận sinh dục bên ngoài hay các cơ quan sinh dục bên trong, ở nhiễm sắc thể giới tính và/hoặc các hormone giới tính. 

TS. Nguyễn Văn Tường cũng chỉ ra khái niệm về xu hướng tính dục. Đây là khái niệm chỉ sự hấp dẫn về tình cảm hoặc tình dục (hoặc cả hai) một cách lâu dài đối với những người thuộc giới tính khác, thuộc cùng giới tính, thuộc cả hai giới tính hoặc nhiều hơn một giới. Xu hướng tính dục bao gồm: dị tính, đồng tính, song tính, toàn tính và vô tính. 

“Xu hướng tính dục là điều hoàn toàn tự nhiên. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể dễ dàng xác định được xu hướng tính dục của mình. Mỗi người đều cần thời gian để có thể nhận thức đúng về xu hướng tính dục của bản thân. Đó là cả một quá trình để các bạn lý giải được câu hỏi mình là ai?” - TS. Nguyễn Văn Tường khẳng định. 

TS. Nguyễn Văn Tường - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Hỗ trợ sức khỏe tinh thần giúp các bạn tân sinh viên có cái nhìn bao quát hơn về xu hướng tính dục trong xã hội hiện đại - Ảnh: Tuyết Hồng

Để những kiến thức không còn nằm trên lý thuyết sách vở, thầy cho sinh viên theo dõi sơ đồ về sự đa dạng tính dục. Cụ thể, từ một mô hình cơ thể người, diễn giả chỉ ra cách để phân biệt những khái niệm trên đó là liên tưởng đến những cụm từ khóa (keyword) đơn giản:

• Giới tính sinh học - Sinh ra với cơ thể (tự nhiên)
• Bản dạng giới - Nghĩ mình là (lý trí, bộ não)
• Xu hướng tính dục - Cảm thấy hấp dẫn với (tình cảm, cảm xúc)
• Thể hiện giới - Thể hiện ra ngoài (thông qua cách ăn mặc, cử chỉ, điệu bộ…)

“Đồng tính không phải là một bệnh lý”

Lý giải cho lời khẳng định trên, TS. Nguyễn Văn Tường cho biết, vào năm 1990, Tổ chức Y tế Thế giới đã chính thức đã loại bỏ đồng tính luyến ái trong danh mục chẩn đoán bệnh tật (ICD10). Vừa qua, ngày 3.8.2022, Bộ Y tế của nước ta cũng đã ban hành công văn số 4132/BYT-PC với nội dung chấn chỉnh công tác khám bệnh, chữa bệnh đối với người đồng tính, song tính và chuyển giới bởi đồng tính hoàn toàn không phải là bệnh, vậy nên đồng tính không thể “chữa” và không cần “chữa”. 

Thầy cũng nêu ra các nhu cầu cần được đáp ứng của người LGBTIQ như: nhu cầu bộc lộ/công khai, nhu cầu sức khỏe tâm thần, nhu cầu pháp lý, nhu cầu về sức khỏe tình dục…

Quá trình bộc lộ xu hướng tính dục cũng là một điểm đáng chú ý trong chương trình. Có 3 giai đoạn để một người thể hiện xu hướng tính dục của bản thân: nhìn nhận bản thân, công khai và sống cởi mở. Theo đó, mỗi giai đoạn đều mang một ý nghĩa riêng, tuy nhiên, giai đoạn nhìn nhận bản thân có lẽ là giai đoạn mang tính bản lề và là giai đoạn quan trọng nhất. Từ bối rối, khó chấp nhận bản thân đến so sánh về sự khác biệt của mình với người xung quanh, các bạn dần dần giải đáp được câu hỏi mình thật sự là ai và can đảm chấp nhận sống đúng với xu hướng tính dục đó.

Các buổi chuyên đề là dịp để tân sinh viên có cơ hội trang bị kiến thức cần thiết trước ngưỡng cửa mới của cuộc đời - Ảnh: Anh Thy

Trường học là môi trường để chúng ta học tập và phát triển bản thân. Tuy nhiên, không ít trường hợp các bạn đồng tính bị kỳ thị, phân biệt đối xử trong chính môi trường đầy triển vọng ấy. Do đó, Trường ĐH KHXH&NV luôn là ngôi trường tiên phong trong việc trang bị kiến thức và nâng cao nhận thức về giới cho sinh viên nhằm tạo ra một môi trường bình đẳng mà tại đó, mỗi sinh viên đều được sống đúng với xu hướng tính dục của mình, được mọi người xung quanh tôn trọng và ủng hộ.

Tình yêu lành mạnh, tình dục an toàn

TS. Nguyễn Văn Tường dựa vào tam giác tình yêu (Robert Sternberg, 1986) để diễn giải cho các bạn tân sinh viên hiểu về một tình yêu trọn vẹn. Theo đó, tình yêu dựa trên cơ sở của đam mê, sự hiểu biết và trách nhiệm. 

Để tam giác tình yêu cân bằng, chúng ta cần hiểu được tầm quan trọng của mỗi thành tố là khác nhau giữa người này với người khác và giữa cặp đôi này với cặp đôi khác. Cả ba thành phần đều cần cho một mối quan hệ tình yêu lý tưởng, nhưng số lượng mỗi thành phần sẽ khác nhau trong từng mối quan hệ khác nhau, những trạng thái tình cảm này cũng có thể thay đổi, chuyển hóa trong từng mối quan hệ cụ thể.

Tân sinh viên đặt câu hỏi cho diễn giả về các vẫn đề liên quan đến tình dục an toàn - Ảnh: Tuyết Hồng

Để duy trì tình yêu thì tình dục là điều không thể tránh khỏi. Vậy làm sao để các bạn sinh viên trang bị cho mình kiến thức về tình dục an toàn? Trao đổi với diễn giả, các bạn tân sinh viên hiểu tình dục an toàn là tránh mang thai ngoài ý muốn hoặc các bệnh lý liên quan đến tình dục. Sử dụng bao cao su, thuốc tránh thai hằng ngày là hai phương pháp được các bạn đề cập nhiều nhất. 

“Để quan hệ tình dục an toàn, trước nhất các bạn phải có đủ hiểu biết về đối phương để có thể tin tưởng vào họ” - TS. Nguyễn Văn Tường nhấn mạnh. Ngoài ra, diễn giả cũng bổ sung thêm những biện pháp bảo vệ bản thân như đặt vòng, que cấy tránh thai hay quan hệ vào ngày an toàn kết hợp với sử dụng bao cao su. 

Một điều kiên quyết trong vấn đề quan hệ tình dục an toàn đó là hiểu rõ tình trạng sức khỏe bản thân và đối phương. Việc nắm bắt tình trạng sức khoẻ giúp các bạn chủ động hơn trong việc quan hệ. Đặc biệt nếu đang gặp vấn đề về sức khỏe tình dục, hãy thẳng thắn trao đổi với đối phương để có phương án phòng ngừa kịp thời.

Chuyên đề "Đa dạng giới và xu hướng tính dục" diễn ra với sự tham gia đông đảo của hơn 400 tân sinh viên - Ảnh: Tuyết Hồng

Chúng ta đang sống trong một xã hội không ngừng đấu tranh cho bình đẳng giới. Một người dù mang trong mình xu hướng tính dục như thế nào đều đáng được công nhận, ủng hộ và yêu thương. Hiểu được tầm quan trọng đó, Trung tâm Nghiên cứu và Hỗ trợ Sức khỏe tinh thần trường ĐH KHXH&NV thường xuyên tổ chức những buổi chia sẻ về chuyên đề đa dạng giới và xu hướng tính dục nhằm nâng cao nhận thức của sinh viên, góp phần giúp các bạn tân sinh viên tự tin bước vào ngưỡng cửa mới của cuộc đời. 

ANH THY - TUYẾT HỒNG