Nghề du lịch - cầm tấm vé trên tay...

Ngành du lịch thu hút rất nhiều sự quan tâm của cộng đồng nói chung và những bạn trẻ nói riêng. Du lịch dành cho những con người đam mê theo đuổi những địa điểm mới, tiếp cận những nền văn hoá mới, gặp gỡ những con người mới. Mặt khác, du lịch cũng đóng góp một phần tích cực trong việc bảo tồn các di sản văn hóa và thúc đẩy các hoạt động văn hóa có quy mô và chất lượng, tạo ra công ăn việc làm cho nhiều nhân công tại các địa phương. Khi đại dịch Covid 19 bùng phát, ngành du lịch gần như phải tạm ngừng lại để nhường chỗ cho công tác phòng chống dịch. Trong bối cảnh Việt Nam, với những nguồn lực phong phú về di sản thiên nhiên cũng như di sản văn hóa, ngành du lịch đang dần quay trở lại và có những kế hoạch cụ thể để khôi phục và phát triển hơn trong tương lai.

Trong số phát sóng thứ 2 của "Người Nhân văn - mài sắt nên kim", nghiên cứu sinh - ThS. Dương Đức Minh - Cựu sinh viên khoa Du lịch, hiện nay là Phó chủ tịch Hội đồng Viện kiêm Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế du lịch TP.HCM cho biết: "Khó khăn lớn nhất đối với người làm du lịch chính là kinh nghiệm thực tế. Cho đến bây giờ, kinh nghiệm thực tế càng đòi hỏi những yêu cầu khắc khe hơn. Với bối cảnh đại dịch, thói quen, tâm lý, yêu cầu thực hành du lịch của du khách có nhiều thay đổi. Có thể nói, môi trường, văn hoá, kinh tế, xã hội có biến động là ngành du lịch rất nhạy cảm và phải biến đổi theo".

Nhắc đến ngành du lịch, sự kết nối là vô cùng cần thiết để tạo nên những mối quan hệ gắn kết, những chuyến đi thú vị, những trải nghiệm quý giá. Đối với một sinh viên, "cách tạo sự kết nối và tạo dựng mối quan hệ, kết nối với những người học trong lớp, xây dựng một tập thể gắn kết, tạo ra một khí thế học tập sôi nổi. Ngoài ra, kết nối với thầy cô để học hỏi kinh nghiệm, thu nhận kiến thức, trải nghiệm thực tế và được tư vấn đến nhiều điều. Một kết nối nữa chính là kết nối với những thế hệ, sinh viên, cựu sinh viên có quan tâm nghề nghiệp đúng với chuyên ngành của mình. Mình không thể co mình lại mà phải mở lòng mình ra. Mình có thể chủ động đến các công ty du lịch, học những buổi chia sẻ để học hỏi thêm nhiều điều.  Trong ngành du lịch, tính giao thoa và tính kết nối rất rộng, nếu bạn làm tốt, tự nhiên rất nhiều người biết đến mình".  - anh Nguyễn Đức Minh chia sẻ thêm. 

Có thể thấy, giữa trang sách và cuộc đời có giống nhau và khác nhau, khi vận hành và phát triển du lịch, chúng ta cần phải linh hoạt, linh hoạt nhưng không phải tuỳ tiện, phải có khuôn khổ nhất định nhưng đích đến vẫn là phù hợp từng nhu cầu của khách hàng. Chia sẻ về tâm lý du lịch, anh Minh cho rằng: "Không phải đối tượng nào cũng giống nhau, có những khác biệt như khác biệt về giới tính, vùng miền, tín ngưỡng tôn giáo, văn hoá,... mỗi người có bức chân dung khác nhau. Tiếp xúc với mỗi người cho mình bài học về mong đợi, biểu hiện, tâm lý du khách, cho mình độ nhạy bén để có ứng xử phù hợp, ứng xử khéo léo, rõ ràng, minh bạch, chân thành và đặc biệt không giả tạo. Có như thế, người hướng dẫn mới thuyết phục khách hàng, mang lại cho khách hàng những trải nghiệm tốt nhất". 

Để nói về quốc gia ấn tượng nhiều cảm xúc nhất, là động lực cho nghiên cứu để phát triển du lịch Việt Nam, anh Minh cho biết đó là Dubai. Họ có cách thực hành du lịch rất hay, họ khiến cát phải nở hoa. Tức là cách họ làm du lịch luôn luôn có vận động sáng tạo, biến một quốc gia không giàu về cảnh quan, thiên nhiên gắn với du lịch phong phú thành một địa điểm du lịch ấn tượng. Họ biết cách khai thác phát triển du lịch với các dòng sản phẩm, trải nghiệm rất bản địa, địa phương. Họ áp dụng giữa công nghệ và bản địa để biến cát phải nở hoa. Họ vượt khó, biến những bất lợi thành có lợi. 

Làm một hướng dẫn viên du lịch, anh Nguyễn Đức Minh được trải nghiệm nhiều thứ, lĩnh hội nhiều thứ khi đi đến nhiều nơi. Anh luôn quan sát về nghệ thuật sắp đặt, hay bố trí tự nhiên của từng quốc gia hay từng địa điểm du lịch mà anh đến. Mỗi trải nghiệm là một câu chuyện, một bài học để cho anh học hỏi. Anh chia sẻ rằng: " Mình học cách và tinh thần sáng tạo của họ vào trong những dự án mình triển khai tại Việt Nam. Mỗi một chuyến đi đều quan sát đến từ những cái nhỏ nhất đến vĩ mô nhất. Có quốc gia mình học cách họ tổ chức một quầy lưu niệm như thế nào, có quốc gia mình học cách họ tổ chức một bài thuyết minh ra sao, có nơi mình học cách người ta làm nhà vệ sinh thân thiện với môi trường như thế nào, học được khai thác tài nguyên bản địa ra sao. Mình không mang y chang, mình chọn lọc, học tập mô hình nào để phù hợp để áp dụng với bối cảnh ở Việt Nam". 

Khi nhắc về bức tranh sau đại dịch, sau đợt dịch thứ tư, du lịch Việt Nam gần như "chạm đáy", công ty du lịch đóng cửa, cơ sở lưu trú không hoạt động, người làm du lịch phải chuyển ngành. Trong một đợt đi khảo sát địa bàn tại thành phố Đà Lạt, anh Nguyễn Đức Minh đã thấy rằng du lịch bắt đầu có dấu hiệu được phục hồi trở lại, tất cả mọi thứ cần bắt đầu để phục hồi. Tuy nhiên, thời gian đầu sẽ vô cùng khó khăn, khó khăn trong cách quản lý và khó khăn trong cách vận hành trong bối cảnh mới. Một trong những tiêu chí quan trọng là tiêu chí đảm bảo an toàn, hàng loạt các biện pháp vừa phòng vừa chống, ứng phó tình huống, điều này đòi hỏi người làm du lịch tích hợp nhiều hơn. Sản phẩm du lịch càng phải ấn tượng bởi lẽ du khách có một chuyến đi rất khó khăn, khó khăn về tài chính, thời gian, lịch trình. Chất lượng và độ tinh tế của người làm du lịch càng đặt ra cao hơn nữa. Tuy có nhiều mặt tiêu cực, nhưng nói một cách lạc quan, đây là thời gian để các hệ sinh thái phục hồi và tái tạo, đội ngũ nhân viên lao động ấp ủ những sản phẩm du lịch mới. Tất cả những người đang theo đuổi ngành du lịch cùng nhau vượt khó để chinh phục những nấc thang mới trong bối cảnh mới. 

Thế mạnh của người trẻ hiện nay là có cơ hội do công nghệ mang lại, có tri thức và kỹ năng về công nghệ tốt. Tuy nhiên, cũng vì lẽ đó, sự bùng nổ khoa học công nghệ khiến cho nhiều người trẻ đang dựa dẫm nhiều vào Internet mà chưa đào sâu vào sách, chưa tìm hiểu kỹ những kiến thức, tri thức có trong sách. Một trong những hạn chế nữa đối với người trẻ chính là quan hệ ứng xử. Một người làm du lịch cần phải điều chỉnh ứng xử hợp lý, tinh tế để nhằm phục vụ nhu cầu của khách hàng một cách tốt nhất. Lời khuyên của anh Dương Đức Minh dành cho những bạn đam mê theo đuổi nghề du lịch: "Ai cũng cần có một chiến lược lựa chọn để mình thành công, phải có kế hoạch học tập, cần thiết để thực hành trong thời sinh viên. Chủ động trong việc học tập, mạnh dạn trong giao tiếp, không tự cao thái quá, hình thành nên một thói quen quan sát, lắng nghe trong ứng xử, trong giao tiếp và triển khai các dịch vụ du lịch. Văn hoá giao tiếp và ứng xử vô cùng quan trọng. Kiến thức thì càng mênh mông. Mọi thứ đều có kết quả xứng đáng khi mình đầu tư". 

KIM UYÊN