Kinh tế - xã hội Việt Nam sau 50 năm xây dựng và phát triển (1975 – 2025): Thành tựu, bài học và khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới

Sáng ngày 26.04, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM phối hợp cùng Trường Đại học Công Thương TP.HCM và Trường Đại học Tài chính – Marketing, tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề "Kinh tế - xã hội Việt Nam sau 50 năm xây dựng và phát triển (1975 – 2025): Vấn đề lý luận và thực tiễn". Hội thảo đã quy tụ sự tham gia của đông đảo nhà khoa học, nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên đến từ nhiều cơ sở giáo dục và viện nghiên cứu trong cả nước.

Tổng kết hành trình 50 năm để hoạch định chiến lược phát triển bền vững

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, NGƯT.PGS.TS. Nguyễn Xuân Hoàn, Hiệu trưởng Trường Đại học Công Thương TP.HCM, nhấn mạnh, 50 năm sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, Việt Nam đã đạt được những bước tiến vượt bậc trên tất cả các lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội đến quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Hội thảo lần này là dịp để cộng đồng khoa học cùng nhìn lại một cách hệ thống, khoa học những thành tựu và bài học trong quá trình phát triển đất nước từ năm 1975 đến nay, từ đó đề xuất các định hướng, giải pháp vĩ mô nhằm tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng cuộc sống của nhân dân trong bối cảnh mới. Đồng thời, thầy cũng nhấn mạnh vai trò của các trường đại học trong việc thúc đẩy nghiên cứu khoa học, kết nối học thuật và chuyển giao tri thức, coi đó là một trong những động lực then chốt góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

NGƯT.PGS.TS. Nguyễn Xuân Hoàn, Hiệu trưởng Trường Đại học Công Thương TP.HCM, nhấn mạnh, 50 năm sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, Việt Nam đã đạt được những bước tiến vượt bậc trên tất cả các lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội đến quốc phòng, an ninh và đối ngoại - ẢNh: LÝ NGUYÊN

Cũng tại Hội thảo, PGS.TS. Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, đã có bài phát biểu chúc mừng Hội thảo. Đặc biệt, đồng chí ghi nhận ý nghĩa đặc biệt của Hội thảo trong bối cảnh cả nước kỷ niệm 50 năm thống nhất và hướng tới những yêu cầu phát triển mới. Ông nhấn mạnh, việc đánh giá toàn diện quá trình xây dựng và phát triển đất nước từ năm 1975 đến nay sẽ giúp rút ra những bài học lý luận – thực tiễn quan trọng, góp phần hoạch định các định hướng chiến lược cho tương lai.

Đồng thời, PGS.TS. Huỳnh Thành Đạt cũng đánh giá cao sự tham gia tâm huyết, trách nhiệm của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, với hơn 200 bài viết chất lượng, tập trung vào các chủ đề kinh tế, xã hội, văn hóa và lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Đồng chí tin tưởng rằng những kết quả của Hội thảo sẽ cung cấp luận cứ khoa học thiết thực, góp phần vào quá trình hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

 
PGS.TS. Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương,  phát biểu chúc mừng tại Hội thảo - Ảnh: LÝ NGUYÊN

Động lực đổi mới từ thực tiễn phát triển đất nước

Tại Hội thảo, các báo cáo tham luận được trình bày đã phản ánh toàn diện những vấn đề cốt lõi trong hành trình phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam suốt nửa thế kỷ qua. Nội dung tham luận không chỉ tổng kết thành tựu và rút ra những bài học lý luận – thực tiễn, mà còn đề xuất nhiều định hướng chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Ban chủ tọa chủ trì Phiên thảo luận tại Hội thảo - Ảnh: LÝ NGUYÊN

Trong đó, TS. Phùng Ngọc Bảo, Vụ trưởng, Trưởng cơ quan Thường trực Tạp chí Cộng sản tại miền Nam, trình bày tham luận "Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh qua 40 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng". Theo đó, bài tham luận đã phân tích sâu sắc vai trò tiên phong của TP.HCM trong vận dụng sáng tạo đường lối đổi mới kinh tế, đồng thời rút ra những bài học kinh nghiệm về phát triển đô thị, cải cách thể chế và quản trị hiện đại. Tiếp nối, trong tham luận "Tư duy đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát huy nhân tố con người qua 50 năm thống nhất đất nước", TS. Phạm Thị Thúy Vân, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đã làm rõ quá trình đổi mới tư duy của Đảng trong việc đặt con người làm trung tâm chiến lược phát triển, nhấn mạnh vai trò then chốt của nhân tố con người trong sự nghiệp xây dựng và hội nhập quốc gia.

TS. Phùng Ngọc Bảo, Vụ trưởng, Trưởng cơ quan Thường trực Tạp chí Cộng sản tại miền Nam, trình bày tham luận "Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh qua 40 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng" - Ảnh: LÝ NGUYÊN

TS. Phạm Thị Thúy Vân, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đã làm rõ quá trình đổi mới tư duy của Đảng trong việc đặt con người làm trung tâm chiến lược phát triển trong phần trình bày tham luận tại Hội thảo - Ảnh: LÝ NGUYÊN

Từ góc nhìn tổng thể, PGS.TS. Phạm Tiến Đạt, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính – Marketing, trong tham luận "Kinh tế - xã hội Việt Nam sau 50 năm: Thành tựu, thách thức và định hướng tương lai" đã hệ thống hóa những thành tựu nổi bật mà Việt Nam đạt được sau nửa thế kỷ phát triển, đồng thời chỉ ra các thách thức mới như bất bình đẳng xã hội, áp lực môi trường và yêu cầu chuyển đổi số. Trên nền tảng phân tích thực tiễn, tham luận đề xuất những định hướng chiến lược nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thích ứng hiệu quả với bối cảnh toàn cầu hóa. Bên cạnh đó, Đại tá, PGS.TS. Hà Trọng Thà, Trường Đại học An ninh Nhân dân, trong tham luận "Sự phát triển nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam về đảm bảo an ninh con người từ năm 1975 đến nay" đã làm rõ quá trình chuyển biến tư duy từ an ninh truyền thống sang an ninh con người, nhấn mạnh yêu cầu đặt chất lượng sống của người dân vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển quốc gia, phù hợp với những đòi hỏi cấp thiết của thời đại mới.

PGS.TS. Phạm Tiến Đạt, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính – Marketing, trình bày tham luận "Kinh tế - xã hội Việt Nam sau 50 năm: Thành tựu, thách thức và định hướng tương lai" - Ảnh: LÝ NGUYÊN

Đại tá, PGS.TS. Hà Trọng Thà, Trường Đại học An ninh Nhân dân, nhấn mạnh yêu cầu đặt chất lượng sống của người dân vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển quốc gia, phù hợp với những đòi hỏi cấp thiết của thời đại mới -Ảnh: LÝ NGUYÊN

Đặc biệt, ở tham luận "Biện chứng đổi mới - ổn định - phát triển và vai trò đầu tàu của Thành phố Hồ Chí Minh", PGS.TS. Đinh Ngọc Thạch, Giảng viên cao cấp Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM; Nguyên Giám đốc Trung tâm Lý luận Chính trị, ĐHQG-HCM, nhấn mạnh, đổi mới, ổn định và phát triển không tách rời mà gắn bó chặt chẽ với nhau trong tiến trình xây dựng đất nước. Theo thầy, để duy trì vai trò đầu tàu, TP.HCM cần không ngừng sáng tạo, thích ứng mô hình phát triển mới, đồng thời giữ vững ổn định thể chế, xã hội và văn hóa như những nền tảng cốt lõi. Tham luận cũng chỉ ra rằng, sự cân bằng linh hoạt giữa yêu cầu đổi mới và ổn định chính là chìa khóa để TP.HCM tiếp tục dẫn dắt quá trình phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

PGS.TS. Đinh Ngọc Thạch, Giảng viên cao cấp Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM; Nguyên Giám đốc Trung tâm Lý luận Chính trị, ĐHQG-HCM, nhấn mạnh, đổi mới, ổn định và phát triển không tách rời mà gắn bó chặt chẽ với nhau trong tiến trình xây dựng đất nước - Ảnh: LÝ NGUYÊN

Các tham luận đã thể hiện tinh thần khoa học nghiêm túc, trách nhiệm và tâm huyết của các nhà nghiên cứu. Phần thảo luận sau đó cũng được diễn ra sôi nổi, với nhiều ý kiến trao đổi thẳng thắn, phản biện sắc sảo, góp phần làm sáng rõ thêm các vấn đề lý luận và thực tiễn trong công cuộc phát triển đất nước, đồng thời gợi mở những hướng nghiên cứu mới trong thời kỳ hội nhập và chuyển đổi số toàn cầu. Nhiều đề xuất đã gợi mở các hướng nghiên cứu mới phù hợp với bối cảnh hội nhập quốc tế, chuyển đổi số và yêu cầu hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Phần thảo luận đã thực sự trở thành diễn đàn kết tinh trí tuệ, góp phần làm sâu sắc thêm những luận cứ khoa học cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Các đại biểu tham gia trao đổi, đóng góp ý kiến tại hội thảo - Ảnh: LÝ NGUYÊN

Trụ cột phát triển, khát vọng đổi mới, sáng tạo và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới

Phát biểu tổng kết Hội thảo, GS.TS. Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Nhà trường, khẳng định, Hội thảo không chỉ là dịp tổng kết hành trình 50 năm xây dựng và phát triển đất nước, mà còn là diễn đàn trí tuệ, nơi những lát cắt quá khứ, hiện tại và tương lai được soi chiếu dưới lăng kính lý luận và thực tiễn. Qua hơn 200 tham luận gửi về và những báo cáo tiêu biểu trình bày tại Hội thảo, bức tranh kinh tế - xã hội Việt Nam hiện lên sinh động, toàn diện, từ những thành tựu lớn lao, đến các vấn đề thách thức mới đang đặt ra trong quá trình hội nhập và phát triển bền vững.

Đúc kết từ các tham luận, GS.TS. Ngô Thị Phương Lan nhấn mạnh, tư duy đổi mới trong phát huy nhân tố con người, sự vận dụng sáng tạo mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, yêu cầu cân bằng giữa đổi mới – ổn định – phát triển, chiến lược đảm bảo an ninh con người trong thời đại mới… chính là những trụ cột quan trọng cần được tiếp tục nghiên cứu, phát triển và thể chế hóa. Hội thảo cũng mở ra nhiều gợi ý chiến lược cho việc đổi mới mô hình tăng trưởng, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, bảo vệ môi trường và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Thay mặt Ban Tổ chức, cô trân trọng cảm ơn những đóng góp tâm huyết của các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ nghiên cứu và bày tỏ kỳ vọng rằng, từ những trao đổi tại Hội thảo, tất cả sẽ cùng chung tay viết tiếp hành trình đổi mới, sáng tạo và phát triển đất nước – mạnh mẽ hơn, nhân văn hơn và bền vững hơn trong thế kỷ XXI.

GS.TS. Ngô Thị Phương Lan nhấn mạnh, tư duy đổi mới trong phát huy nhân tố con người, sự vận dụng sáng tạo mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, yêu cầu cân bằng giữa đổi mới – ổn định – phát triển, chiến lược đảm bảo an ninh con người trong thời đại mới… chính là những trụ cột quan trọng cần được tiếp tục nghiên cứu, phát triển và thể chế hóa - Ảnh: LÝ NGUYÊN

Hội thảo "Kinh tế - xã hội Việt Nam sau 50 năm xây dựng và phát triển (1975–2025): Vấn đề lý luận và thực tiễn" là dịp soi chiếu những giá trị cốt lõi đã định hình sức mạnh phát triển đất nước trong suốt nửa thế kỷ qua, từ đó khẳng định vị thế vững vàng của Việt Nam trên bản đồ thế giới. Nhìn từ hành trình 50 năm dựng xây đất nước, có thể thấy, sức mạnh lớn nhất của Việt Nam không chỉ nằm ở những thành tựu cụ thể, mà còn ở khả năng đổi mới tư duy, làm mới động lực phát triển trong từng giai đoạn lịch sử. Chính từ nền tảng lý luận vững chắc và thực tiễn sinh động hôm nay, một thế hệ trí thức mới đang tiếp nối tinh thần khai mở, đổi mới, bền bỉ góp phần viết tiếp hành trình vươn tới tương lai. 

Một số hình ảnh tại buổi hội thảo:

LÝ NGUYÊN - THU THẢO