Công tác xã hội - lo chuyện cộng đồng, mang tiếng bao đồng

Ngành Công tác xã hội ra đời với sứ mạng hàn gắn những rạn nứt của xã hội trong quá trình phát triển, giảm thiểu sự bất bình đẳng xã hội và hướng tới sự phát triển bền vững, nhân văn và nhân ái. Thế nhưng, công việc công tác xã hội cũng nhận lại không ít khó khăn, đôi khi vấp phải những định kiến không mong muốn. Đến với “Người Nhân văn - Mài sắt, nên kim”, chị Trương Nguyễn Xuân Quỳnh - Chuyên gia Công tác xã hội, hiện đang theo học Công tác xã hội lâm sàng tại ĐH Boston, Mỹ chia sẻ những câu chuyện đầy thú vị về công việc của ngành, kinh nghiệm, vốn sống mà chị đã tích lũy trong những năm tháng đại học cũng như những trải nghiệm thực tế của chị khi thực hành. 

Chị Quỳnh cho biết ở ngành Công tác xã hội "đòi hỏi có nhiều kiến thức, kỹ năng về mặt chuyên môn, mình trợ giúp người khác mang tính chất chuyên nghiệp chứ không phải ăn xổi ở thì, thi đâu làm đó. Hỗ trợ người khác cũng cần đến khoa học. Điều này có thể thấy tầm quan trọng của việc trau dồi kiến thức và kinh nghiệm trong ngành Công tác xã hội. Càng dấn thân, mình càng cảm thấy hoạt động chuyên môn của mình ảnh hưởng đến cuộc đời của người khác rất lớn. Nếu mình làm công tác xã hội ở mảng phát triển cộng đồng, những điều mình làm tác động của mình vào cả cộng đồng. Nếu mình làm bên lâm sàng, thì công việc chuyên hơn về tâm lý con người. Việc can thiệp của mình ảnh hưởng đến hạnh phúc, tình trạng ổn định, tinh thần, chất lượng sống và thậm chí thay đổi cuộc đời người khác theo hướng tích cực". 

Nếu thực sự có trách nhiệm với ngành nghề, với thân chủ, một người thực hành công tác xã hội cần trau dồi thật tốt kỹ năng và kiến thức. Với chị Xuân Quỳnh, chị luôn "vừa tìm các kiến thức, kinh nghiệm không chỉ trong sách vở mà còn ở bên ngoài. Bởi vì ngành công tác xã hội còn mới, lượng sách chuyển tải bằng tiếng Việt không nhiều cho nên chị luôn tận dụng cơ hội để học hỏi khi chuyên gia nước ngoài sang. Hơn nữa, trau dồi kỹ năng phải có hướng dẫn, phải càng thực hành, chịu khó lắng nghe, chịu khó tiếp thu thì khá hơn". 

Người làm công tác xã hội thực hành ở nhiều nơi như bệnh viện, mái ấm, nhà mở, trung tâm bảo trợ xã hội, địa phương,... "Cơ hội trải nghiệm ở nhiều cơ sở xã hội, thực hành công tác xã hội sẽ giúp cho người thực hành có góc nhìn rộng hơn, cho biết lĩnh vực nào chị có tiềm năng, có thể phát huy khả năng kiến thức. Những ngày tháng thực hành công tác xã hội trong quá trình học, có sự hỗ trợ, hướng dẫn, kiểm huấn từ giảng viên trường và cơ sở đều rất đáng trân quý. Ngành công tác xã hội phải đi từng bước, học hỏi và lắng nghe kinh nghiệm từ những người đi trước, khó có thể tự học mà thành công được."  - chị Xuân Quỳnh cho biết thêm. 

Trong quá trình học, chị Xuân Quỳnh luôn tâm niệm sẽ theo đuổi công việc đó như một nghề. Tuy có một năm hơn, chị có trải nghiệm làm giáo viên kỹ năng sống, dạy các em nhỏ bằng năng lực chuyên môn của mình và được đánh giá cao, nhưng đối với chị, chữ "duyên" vẫn còn rất nhiều với ngành công tác xã hội. Chính lòng yêu nghề công tác xã hội, mong mỏi làm công tác xã hội trong lĩnh vực y tế luôn thôi thúc chị quay trở lại công việc ban đầu của mình.  

Ngành công tác xã hội còn khá mới tại Việt Nam cho nên nhận thức của nhiều người về ngành công tác xã hội chưa đúng, chưa đủ. Nhiều người nhập nhằng những từ như hoạt động từ thiện, hoạt động xã hội, hoạt động công tác xã hội. Có những định kiến không hay về ngành như "Làm công tác xã hội lương ba cọc ba đồng, lo chuyện thiên hạ, không lo chuyện của mình". Tuy vậy, càng ngày, những định kiến, những suy nghĩ chưa đúng, chưa đủ càng ít đi, người ta bắt đầu hiểu hơn về ngành công tác xã hội và danh xưng nhân viên công tác xã hội, nhà thực hành công tác xã hội được nhắc đến một cách chuyên nghiệp hơn. 

Chị Quỳnh chia sẻ về khoảng thời gian khó khăn khi làm công tác xã hội: "Chắc chắn sẽ có những lúc thấy thiệt thòi, ngoài chuyện thực hành lâm sàng, chị còn vận động công tác xã hội y tế trong bệnh viện và hệ thống y tế Việt Nam. Quá trình mang công tác xã hội y tế trong bệnh viện và hệ thống y tế Việt Nam không hề đơn giản, rất nhiều lần chị nhận từ chối từ các bệnh viện, những người không hợp tác của mình và có những phản ứng từ họ. Nhưng, khi chị nghĩ tới người bệnh nhân, được hỗ trợ, cơ hội đồng hành, sự thay đổi chị tạo ra cho cuộc đời họ chính là động lực. Chị mong mỏi bệnh nhân ở Việt Nam phải được hỗ trợ về mặt tâm lý, xã hội. được thấu hiểu, đồng hành những giai đoạn khó khăn căng thẳng nhất của cuộc đời họ. Đó là ước mơ lớn nhất của cuộc đời chị". 

Vậy nên, cho đi là còn mãi, những giá trị tốt đẹp mà bản thân người thực hành công tác xã hội đem đến cho mọi người xung quanh về công việc sẽ vô cùng quý giá, đồng thời nó còn đem lại niềm vui, niềm hạnh phúc cho bản thân họ. Hơn tất cả mọi thứ trên đời, tấm lòng vì xã hội, vì cộng đồng là sức mạnh vô biên, là điều chia sẻ quý giá không thể thiếu trong cuộc sống con người cũng ước muốn về một xã hội tốt đẹp hơn, tươi sáng hơn. 

Cùng đón xem tập 3 Công tác xã hội - lo chuyện cộng đồng, mang tiếng bao đồng!

KIM UYÊN