Ra mắt bộ Sổ tay Chăm sóc Sức khỏe Tinh thần dành cho sinh viên, học sinh và đội ngũ tư vấn học đường

Trong bối cảnh môi trường học tập ngày càng đặt ra nhiều thách thức về học tập, quan hệ xã hội và áp lực thích ứng, sức khỏe tinh thần đã trở thành yếu tố then chốt đối với sự phát triển toàn diện của học sinh, sinh viên. Nhằm nâng cao nhận thức và tăng cường nguồn lực hỗ trợ tâm lý học đường, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM vừa giới thiệu bộ Sổ tay Chăm sóc Sức khỏe Tinh thần, gồm hai tài liệu dành cho người học và đội ngũ làm công tác tư vấn trong nhà trường.

Bộ sổ tay bao gồm:

• Sổ tay hướng dẫn kỹ năng tự chăm sóc sức khỏe tinh thần dành cho sinh viên, học sinh 
• Sổ tay chăm sóc sức khỏe tâm thần dành cho cán bộ tư vấn, hỗ trợ trong trường học 

Hai sản phẩm trong cùng một bộ sổ tay được phát triển trong khuôn khổ Đề án “Xây dựng, thí điểm và nhân rộng mô hình tư vấn tâm lý trong trường học” thuộc Quyết định số 703/QĐ-ĐHQG ngày 12/6/2023 của Giám đốc ĐHQG-HCM về việc triển khai Chương trình “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng giai đoạn 2021–2030” tại ĐHQG-HCM. Việc thực hiện do ĐHQG-HCM phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đảm trách; trong đó Chương trình Nghiên cứu và Hỗ trợ Sức khỏe tinh thần chịu trách nhiệm chủ trì biên soạn nội dung.

Công cụ thực hành dành cho sinh viên, học sinh

Sổ tay dành cho người học được biên soạn với mục tiêu giúp sinh viên, học sinh hiểu đúng về sức khỏe tinh thần, biết cách nhận diện các dấu hiệu bất ổn và chủ động ứng phó trong đời sống hằng ngày. Tài liệu trình bày dễ hiểu, trực quan, tập trung vào các nội dung chính:

• Giải thích khái niệm sức khỏe tinh thần theo hướng gần gũi, thực tế.

• Nhận diện dấu hiệu cảm xúc – hành vi – nhận thức khi tinh thần mất cân bằng.

• Bảng “Check nhanh trạng thái tinh thần” hỗ trợ tự đánh giá mức độ stress, lo âu hay trầm cảm.

• Gợi ý các phương pháp chăm sóc bản thân như quản lý thời gian, nghỉ ngơi hợp lý, viết nhật ký cảm xúc, tập thể dục, điều tiết mạng xã hội…

• Hướng dẫn khi nào cần tìm đến sự hỗ trợ chuyên môn và danh sách các đơn vị hỗ trợ tâm lý tại ĐHQG-HCM.

Tài liệu đóng vai trò như “người bạn đồng hành”, giúp sinh viên học tốt hơn, sống khỏe hơn và mạnh dạn tìm kiếm sự trợ giúp khi cần.

Tài liệu chuẩn hóa chuyên môn dành cho cán bộ hỗ trợ tâm lý học đường

Song song với đó, sổ tay dành cho đội ngũ cán bộ, giảng viên và chuyên viên thực hiện công tác tư vấn trong nhà trường cung cấp hệ thống kiến thức và kỹ năng bài bản, phù hợp với yêu cầu của Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT.

Tài liệu trình bày những nội dung quan trọng như:

• Kiến thức nền tảng về sức khỏe tinh thần và các nhóm yếu tố nguy cơ ở sinh viên, học sinh.

• Bộ kỹ năng cốt lõi: lắng nghe tích cực, đặt câu hỏi, phản hồi, đánh giá mức độ vấn đề.

• Giới hạn trách nhiệm và nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp theo tiêu chuẩn APA, đảm bảo tư vấn đúng chuyên môn và an toàn cho người học.

• Quy trình tham vấn cơ bản, cách nhận diện mức độ khủng hoảng và tiêu chí chuyển gửi đến chuyên gia lâm sàng.

• Hướng dẫn tổ chức và vận hành Phòng Hỗ trợ Sức khỏe tinh thần trong trường học, bao gồm nhân sự, cơ chế hoạt động, giám sát chuyên môn và kế hoạch hằng năm.

Sổ tay là nguồn tham khảo thiết thực nhằm nâng cao năng lực tư vấn học đường, giúp các cơ sở giáo dục xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện và hỗ trợ kịp thời cho người học.

Việc ra mắt hai sổ tay là bước đi quan trọng trong chiến lược tăng cường hỗ trợ sức khỏe tinh thần trong ĐHQG-HCM, hướng tới việc xây dựng một cộng đồng học đường biết lắng nghe, tôn trọng, thấu cảm và đồng hành cùng nhau trước những thách thức của cuộc sống hiện đại. Tài liệu được phát hành rộng rãi đến sinh viên, học sinh và đội ngũ cán bộ tư vấn, đồng thời khuyến khích các đơn vị sử dụng trong các hoạt động truyền thông, tập huấn và chương trình hỗ trợ tâm lý học đường.

NGUYÊN QUYÊN