Hội thảo khoa học: Giải pháp phát huy giá trị văn hóa bản địa của cộng đồng tộc người trong phát triển du lịch nông thôn tại Ninh Thuận

Sáng ngày 04.9, Trung tâm Phát triển Nông thôn - Saemaul Undong của Nhà trường tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Giải pháp phát huy giá trị văn hóa bản địa của cộng đồng tộc người trong phát triển du lịch nông thôn tại Ninh Thuận”. Hội thảo thu hút sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu, giảng viên, chuyên gia trong lĩnh vực văn hóa, du lịch, nhằm trao đổi các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa bản địa gắn với phát triển du lịch bền vững.

Phát biểu khai mạc, TS. Lê Hoàng Dũng, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, khẳng định chủ đề phát huy giá trị văn hóa bản địa trong phát triển du lịch nông thôn không chỉ mang tính học thuật mà còn mở ra cuộc đối thoại giữa hiện tại và tương lai. Thầy nhấn mạnh, du lịch không đơn thuần là một ngành kinh tế mà còn là cầu nối văn hóa, gắn liền với nhiệm vụ gìn giữ di sản của địa phương, quốc gia và khu vực. 

TS. Lê Hoàng Dũng, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, phát biểu khai mạc chương trình - Ảnh: LÝ NGUYÊN

Trong báo cáo đề dẫn, TS. Phạm Thanh Duy, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Nông thôn – Saemaul Undong, nhấn mạnh hội thảo lần này vừa kế thừa kinh nghiệm thực tiễn từ Khánh Hòa, vừa đào sâu thêm cơ sở lý luận trong không gian học thuật tại TP. Hồ Chí Minh. Ông mong muốn hội thảo làm rõ những vấn đề cốt lõi như: nhận diện giá trị văn hóa bản địa như nguồn lực phát triển; khẳng định vai trò trung tâm của cộng đồng trong du lịch; gắn bảo tồn văn hóa với thực hành văn hóa sống; và ứng dụng công nghệ để mở rộng không gian du lịch mà vẫn bảo đảm sự chủ động của cộng đồng.

TS. Phạm Thanh Duy, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Nông thôn – Saemaul Undong, báo cáo đề dẫn tại Hội thảo - Ảnh: LÝ NGUYÊN

Trong phần báo tham luận, các đại biểu có nhiều góc nhìn xoay quanh chủ đề phát huy giá trị văn hóa bản địa gắn với phát triển du lịch nông thôn. NCS. Đỗ Thị Ngân Thanh (Trung tâm Phát triển Nông thôn – Saemaul Undong) mở đầu với nghiên cứu tại xã Phước Bình (Ninh Thuận) trên cơ sở khung phân tích 2MAT, chỉ ra tiềm năng cũng như những thách thức về hạ tầng, kỹ năng và thị trường, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cộng đồng, phát triển sản phẩm gắn với bản sắc Raglai. TS. Bùi Thị Hoa (Phân viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam tại TP.HCM) nhấn mạnh vai trò quan trọng của phụ nữ Raglai trong gìn giữ và lan tỏa văn hóa bản địa thông qua hoạt động du lịch cộng đồng, góp phần bảo tồn di sản và phát triển bền vững. Ở góc nhìn từ Khánh Hòa, ThS. Lê Anh Văn (Đại học Thái Bình Dương) cảnh báo nguy cơ mai một di sản Raglai khi du lịch phát triển ồ ạt, đồng thời đề xuất giải pháp quản lý bền vững. Cũng tại địa phương này, ThS. Bá Minh Truyền (Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa) đề cập sự cần thiết của phối hợp đa bên – từ chính quyền, cộng đồng, doanh nghiệp đến giới nghiên cứu – để vừa bảo tồn văn hóa Chăm vừa khai thác lợi thế du lịch. Bổ sung cho các góc nhìn trên, ThS. Vũ Ngọc Tuấn (Khoa Đô thị học, Trường ĐH KHXH&NV) đề xuất mô hình phát huy giá trị văn hóa bản địa ở Ninh Thuận thông qua việc thiết kế sản phẩm du lịch gắn liền đời sống, lễ hội, kiến trúc và ẩm thực, khẳng định vai trò đồng sáng tạo của người dân trong xây dựng mô hình du lịch nông thôn bền vững.

NCS. Đỗ Thị Ngân Thanh (Trung tâm Phát triển Nông thôn – SU) trình bày tham luận về phát huy tài sản cộng đồng trong phát triển du lịch tại xã Phước Bình, Ninh Thuận - Ảnh: LÝ NGUYÊN

ThS. Bá Minh Truyền (Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa) trình bày trực tuyến về sự phối hợp các bên liên quan trong phát triển du lịch cộng đồng người Chăm - Ảnh: LÝ NGUYÊN

ThS. Lê Anh Văn (Trường Đại học Thái Bình Dương, Khánh Hòa) báo cáo trực tuyến về bảo vệ văn hóa Raglai trong bối cảnh phát triển du lịch - Ảnh: LÝ NGUYÊN

TS. Bùi Thị Hoa (Phân viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam tại TP.HCM) phân tích vai trò phụ nữ Raglai trong gìn giữ và lan tỏa văn hóa bản địa - Ảnh: LÝ NGUYÊN

Các đại biểu đã tập trung thảo luận về việc cân bằng giữa bảo tồn văn hóa và khai thác du lịch, đồng thời đề xuất tăng cường phối hợp giữa chính quyền, cộng đồng và doanh nghiệp. Những ý kiến này góp phần bổ sung góc nhìn thực tiễn cho các tham luận và mở ra hướng tiếp cận mới trong phát triển du lịch nông thôn bền vững.

Các nhà khoa học, giảng viên và đại biểu thảo luận, làm rõ những thách thức và giải pháp trong phát triển du lịch nông thôn bền vững - Ảnh: LÝ NGUYÊN

Phát biểu bế mạc hội thảo, GS.TS. Ngô Thị Phương Lan ghi nhận các báo cáo và thảo luận đã làm sáng tỏ nhiều vấn đề quan trọng trong phát triển du lịch nông thôn gắn với phát huy giá trị văn hóa bản địa. Cô nhấn mạnh thách thức lớn hiện nay là tìm được điểm cân bằng giữa bảo tồn nguyên bản và tính trình diễn của văn hóa, giữa giá trị học thuật và yêu cầu của thị trường. Việc xác định ranh giới này là điều kiện cần để xây dựng sản phẩm du lịch vừa mang giá trị kinh tế, vừa bảo đảm gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng.

GS.TS Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng, Giám đốc Trung tâm, phát biểu bế mạc Hội thảo - Ảnh: LÝ NGUYÊN

LÝ NGUYÊN